Roma periyoduna ilişkin rıhtım ortaya çıktı

Kasım 20, 2020 ile haberdobra
4 bin yıllık tarihi geçmişi bulunan Trabzon’da devam eden kentsel dönüşüm projelerinde geçmiş devirlerdeki yapı kalıntıları ortaya çıkıyor. Son olarak Ortahisar ilçesindeki Pazarkapı mahallesinde yıkılan Bayanlar Hali Pazarı’nın altında Roma periyodunda yapıldığı tespit edilen rıhtım meydana çıktı.
M.S. 120’lerde Roma hükümdarı Hadrianus tarafından yaptırıldığı düşünülen iskele 1970’lerde doldurularak toprak altında kaldı. Trabzon ile özdeşleşen, bölgeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de hafızasına kazınan Bayanlar Hali’nin Tabakhane kentsel dönüşüm projesi kapsamında yıkılmasının akabinde tekrar ortaya çıkan rıhtımın turizme kazandırılması isteniyor.
Trabzon Doğal ve Tarihi Bedelleri Müdafaa Derneği Lideri Doç. Dr. Coşkun Erüz, Trabzon’un geçmişte dünyanın kadim ticaret kentlerinden birisi olduğunu kaydederek, “Ortaçağda Avrupa’nın ticari göz bebeği olan yerlerden birisi. 19. yüzyılda doğunun Paris’i diye isimlendirilen bir kent. Antik çağdan beri yani bizim bilebildiğimiz Yunanlıların girip birinci girip kayıtları yaptırdığından çok çok daha eski kadim bir kent Trabzon. İlin en kıymetli özelliği de coğrafyanın başşehridir. Trabzon, Bizans’a Perslerde eyalet başşehri yapmış. Kommenler’de devlet başşehri yapmış , Osmanlı’da eyalat başşehri yapmış kıymetli bir coğrafya. Aslında kraliyet başşehridir Trabzon. Rastgele bir sıradan kent değildir. En azından 3-4 bin yılına kadar gidecek bir tarihi lakin ne yazık ki Trabzon kenti ve etrafı arkeoloji hafriyat inatla yapılmayan bir coğrafya. Şu an Trabzon ve etrafında bildiğimiz kadarıyla Akçaabat ve Akçakale’nin dışında gerçek manada bir arkeolojik hafriyat hiçbir formda yapılmadı ve yapılmıyor” dedi.

Trabzon’da yeraltında birikmiş bir kalıntı stokunun olduğunu belirten Erüz, “Trabzon’un aslında üstte görünenin kadar altı da dolu olan bir kenti. Trabzon’da yer altı kentleri yok. M.Ö.’sinden itibaren yıkılıp yapılmaya bağlı yeraltında birikmiş bir kalıntı stoku var. Bu kalıntı stoklarını arkeologlar ve sanat tarihçileri mimarlar aracılığı ile kent plancıları incelemek suretiyle aslında Trabzon kentinin antik çağdan günümüze nasıl bir değişim gösterdiğini irdelememiz ve anlamamız çok mümkün. Pazarkapı ve Moloz civarında açığa çıktı. Moloz civarında ve Pazarkapı’da Hadrian dediğimiz M.S. 120’lerde yapılmış olan Roma hükümdarı Hadrianusun yaptırdığı bir liman vardı o limanın bulunduğu mendirekler hala 1970’lere kadar sapasağlam kullanılır durumdayken Moloz iskelesinin olduğu coğrafya, 70’den sonra dolduruldu şu anda kentin Moloz’un altında bu mendirekler duruyor. Handianusun limandan öncesinde de aslında Trabzon’un aşağı hisar Ortahisar kısmı hayat alanı savunma alanı olduğu için bu coğrafyada Hadrian limanının bulunduğu coğrafyada da bir kente denizden giriş çıkış yapılıyordu. Yani ticari bir mevkiiydi. Tıpkı biçimde Zağnos ve Tabakhane vadileri aslında o devir ki dolmadan şimdi denizin doldurulup kumlaşmadan evvelki girilebilir vadiler olması hasebiyle bu vadilerde de ki Zağnos vadisinin ismi aslında iskele boz vadisidir. Yani iskele vadisi manasına geliyor” halinde konuştu.

Bayanlar Pazarı hafriyatı sırasında antik Roma periyoduna ilişkin vadi içerisindeki iskele rıhtım ortaya çıktığını lisana getiren Erüz, “Bu Roma’da çok kullanılan bir yolmuş. Vadi içerisinde giren 10 metreye kadar olan teknelerin getirip yük boşaltabildiği çok muazzam bir rıhtım. Çabucak Bayanlar Pazarının bulunduğu yerdeki surun önünde ortaya çıktı. Net olarak antik Roma rıhtımı olduğu gözüküyor. Çabucak ardında bir kapatılmış olan bir kapı var. Küçük kapının çabucak yanında da aslında duvar önüne kapatılmış daha büyük kente antik kente giriş kapısı vardı. Aşağı hisar dediğimiz kısım Moloz ve Pazarkapı’nın olduğu kısım aslında Roma periyodunda yapılmadan evvelki hali, Hadrian limanıyla birlikte muhtemelen Bayanlar Pazarının olduğu yerden kuzeyi yoktu güney tarafında ise kale vardı. Zira altta Roma periyoduna ilişkin kayalar çıkmaya başladı. Buda Roma’nın o periyotta varlığı sonra da 1300’de yapılan kalenin yapıldığını söylüyor. Hasebiyle şu anda biz Bayanlar Pazarının çabucak önünde antik Roma’yı tekrar bulduk. Yani tam milat mıdır bilemeyin fakat onu lakin arkeolojik hafriyat söyler yeniden inatla hafriyat yapmıyoruz. İnatla maalesef o alanda da hafriyat yapamıyoruz. Belediye dahi şu anda orada yapacağı çalışmaya müdahale etmiyor. Diyor ki yapılacak hafriyattan sonra biz orayı restore edeceğiz, Roma rıhtımı formunda ise Roma rıhtımı halinde düzenleyeceğiz diyorlar fakat şu anda orada tekrar bir hafriyat yok. Tekrar acil bir müdahale yok. En sonunda belediye kalenin de çöküp bir halde ziyan görmemesi için o rıhtımın olduğu yeri mucurla doldurarak yeri en azından sağlam tutmaya çalışmak için bir dolgu yaptı” diye konuştu.

İskele rıhtımının restore edilerek turizm açılabileceğini vurgulayan Erüz, “Trabzon için şu an önümüze yeni bir fırsat çıktı. Antik rıhtımının Roma periyodunu temsil edecek biçimde restore edilmesi gerekiyor. Üzerini camla kapatarak, rıhtım üzerine bir antik pitos ve gibisi küpler üzere gereçleri koyarak o alan düzenlenebilir. Kapıyı da açmak suretiyle Trabzon’da Romayı tekrar getirme talihimiz var. Kıymetli bir bedel, kıymetli bir fırsat turizm için olmazsa olmaz. Trabzon’da Roma vardı, Pers vardı. Trabzon’da Bizans vardı Trabzon’da çabucak hemen Anadolu’ya hakim olan tüm milletlerin bir izi var” tabirlerini kullandı.
email pdf email Türk Ülküsü Pdf İndir email kaydol email kaydol email kaydol Fivem Turk Fivem Turk
http://ojs.lib.teithe.gr/index.php/p...84/43033/71840
https://jurnal.darmajaya.ac.id/index.../500/0/1767103
http://jitps.ui.ac.id/index.php/Tour...ew/37/0/112602
http://revistas.uned.es/index.php/pI...21920/0/292615
https://ojs.uv.es/index.php/kamchatk.../2232/175/6533
http://www.uel.br/revistas/uel/index...2/12829/103535
https://online.unisc.br/seer/index.p...13012/0/343119